#12 RODZAJE WŁÓKIEN MIĘŚNIOWYCH
Włókna mięśniowe są częścią składową mięśni szkieletowych. Są one najmniejszymi elementami układu mięśniowego, z których ten jest zbudowany.
Włókna dzielą się na dwa główne rodzaje: włókna typu I (ST, wolnokurczliwe) oraz II (FT, szybkokurczliwe). W ludzkim ciele występuje tylko jeden rodzaj włókien wolnokurczliwych, natomiast możemy wyróżnić dwie podkategorie włókien szybkokurczliwych: typu IIa (glikolityczno - tlenowe) oraz IIx (glikolityczne).
- Włókna mięśniowe wolnokurczliwe (typu I, ST): wysokie stężenie mioglobiny (białko stanowiące magazyn tlenu dla mięśni), duża gęstość kapilarów (drobnych naczyń krwionośnych) oraz wysoka zawartość mitochondriów (odpowiadają za zaopatrywanie komórek w energię) zapewniają tym włóknom wysoką zdolność do przemian tlenowych i dużą odporność na zmęczenie. W porównaniu do włókien szybkokurczliwych, posiadają mniejszą maksymalną prędkość skurczu oraz produkują mniejszą moc/siłę. Są one jednak bardziej wydajne niż włókna typu II (przy danym tempie pracy bardziej wydajne włókna wolnokurczliwe będą potrzebowały dostarczenia mniejszej ilości energii do jej wykonania).
- Włókna mięśniowe szybkokurczliwe typu IIx (STx, glikolityczne): mają stosunkowo małą ilość mitochondriów, ograniczoną zdolność do przemian tlenowych i mniejszą odporność na zmęczenie od włókien wolnokurczliwych. Wykazują jednak dużą zdolność do przemian beztlenowych. Siła właściwa (ile siły mięśniowej wytwarza włókno w stosunku do pola jego przekroju), którą mogą wyprodukować te włókna, jest porównywalna z siłą włókien typu IIa i większa od włókien typu I. Ponadto, ze względu na wyższą aktywność ATP-azy miozynowej w porównaniu do innych typów włókien mięśniowych, włókna typu IIx odznaczają się największą maksymalną prędkością skurczu, a co za tym idzie - największą mocą (patrz wykresy). Włókna te są mniej wydajne od pozostałych typów ze względu na większy wydatek energetyczny przypadający na jednostkę wykonanej pracy.
- Włókna mięśniowe szybkokurczliwe typu IIa (STa, glikolityczno - tlenowe): jest to rodzaj włókien, który można uznać za kompozycję typu I i IIx. Cechy biochemiczne oraz męczliwość tych włókien znajdują się w zakresie pomiędzy wcześniej opisanymi.
Regularna aktywność fizyczna potrafi zmodyfikować właściwości włókien mięśniowych, co skutkuje przekształceniem włókien wolnokurczliwych w szybkokurczliwe lub odwrotnie. Nie ma widocznych różnic w rozkładzie włókien mięśniowych ze względu na płeć. Przeciętna osoba, prowadząca siedzący tryb życia posiada mniej więcej równy ich rozkład (po około 50% wolno- i 50% szybkokurczliwych). Sprinterzy wykazują zdecydowaną przewagę włókien szybkokurczliwych (70 -75%), zaś biegacze długodystansowi - wolnokurczliwych (70 - 80%).
Włókna typu I (ST) zaopatrywane są przez mniejsze komórki nerwowe od tych, zaopatrujących włókna szybkokurczliwe. Jest to bardzo istotne, ponieważ mniejsza komórka nerwowa, posiadająca niższy próg pobudliwości, przesyła sygnał nerwowy do włókien typu I w trakcie sytuacji/aktywności wymagających mniejszej ilości energii (utrzymanie postawy ciała, lekki wysiłek). Wraz ze wzrostem zapotrzebowania na energię (np. podnoszenie ciężarów) aktywowane zostają większe komórki nerwowe (o wyższym progu pobudliwości), które zaopatrują włókna typu II.



Komentarze
Prześlij komentarz